Неон утлары, поэтик яңгыраган исем, чынлыкта инерт газлары ярдәмендә яктылык чыгаручы яктылык чыганаклары. Иң еш очрый торган неон (Ne), аннан ул аның исемен ала, ләкин неон утлары күп төрле инерт газларыннан ясалырга мөмкин.
Неон утлары тарихы XIX гасыр ахырына карый, аны француз химикы Джордж Клод уйлап тапкан. Башта алар коммерция игъланнары һәм шәһәр пейзажлары өчен киң кулланылды, чөнки алар текстны һәм графиканы бик югары яктылык һәм җанлы төсләр белән күрсәтә алалар. Бүгенге көндә неон утлары мөһим сәнгать һәм дизайн элементы гына түгел, ә сәхнә спектакльләре, бизәкләр, коммерция рекламасы кебек төрле очракларда да кулланыла.
Алайса, ни өчен неон утлары төрле төсләр чыгаралар? Чөнки алар төрле төр инерт газларын һәм флуоресцент каплауларны куллана ала. Электр токы газ аша неон яктысында үткәндә, газ молекулалары дулкынланалар, флюоресенция ясыйлар. Төрле газлар төрле төсләр чыгара. Мәсәлән, неон (Ne) кызыл ут, аргон (Ar) зәңгәр ут, гелий (Ул) сары яктылык, аргон һәм неон катнашмасы кызгылт сары чыгара. Моннан тыш, неон утлары төрле флюоресцент капламалар кулланып төрле төсләр чыгарырга мөмкин. Флюоресцент каплау гадәттә неон нурының эчке стенасына яки тышкы кабыгына кулланыла; яктылык каплау аша үткәндә, ул чагыла һәм таралып, төрле төсләр күрсәтә.
Шуңа күрә неон утлары төрле газларга һәм флуоресцент каплауларга карап төрле төсләргә ирешә ала, шуңа күрә неон утлары төрле төсләр чыгара. Әйләнә-тирә яктырту, декоратив яктырту, яисә махсус бүләкләр өчен кулланылганмы, неон утлары бик кызыклы һәм төрле яктылык чыганагы.
